Kada pomislimo na ikonične zlikovce iz detinjstva, Ursula iz “Male sirene” zauzima posebno mesto sa svojom grandioznom, zastrašujućom harizmom. Ali iza njenih pipaka i prepoznatljivog smisla za dramu krije se neočekivana priča koja spaja američku andergraund scenu i balkansko nasleđe.
Kvir kodiranje i neočekivana inspiracija
Diznijevi animatori su krajem osamdesetih godina tražili savršen dizajn za morsku vešticu. Nakon prvobitnih skica koje su podsećale na raže i glumicu Joan Collins, animator Rob Minkoff nacrtao je figuru koja je odmah privukla pažnju producenta Howarda Ashmana.
Ashman je u skici prepoznao legendarnu drag kraljicu po imenu Divine. Njena teatralnost, prenaglašena šminka i apsolutno samopouzdanje postali su temelj za Ursulin karakter, stvarajući tako jednog od najpoznatijih kvir kodiranih likova u istoriji animacije. Bilo je to suptilno, ali moćno uvođenje andergraund estetike u mejnstrim kulturu.
Upravo ovu fascinantnu vezu detaljno objašnjava TikTok profil Queer Balkan Atlas, platforma posvećena istraživanju istorije LGBTQ+ zajednice na našim prostorima. Njen osnivač, Nik Jovčić-Sas, donosi nam još jedan sloj ove priče koji je mnogima do sada bio potpuno nepoznat, a koji celoj situaciji daje onaj sirov, autentičan balkanski pečat.
@queerbalkanatlas Was Ursula the Sea Witch Serbian? 🧜🏻♀️ It’s a well known fact that Disney villains are heavily queer coded, but did you know that one was based off an American drag queen with Serbian roots? But there’s one more tragic twist in this tale, which may change the way you look at Ursula forever. 💜 #queer #disney #divine #balkan #serbia ♬ original sound – Queer Balkan Atlas
Balkanski koreni i tragičan kraj
U videu koji spaja istorijske činjenice i pop kulturu, saznajemo da je Divine, rođen kao Harris Glenn Milstead, zapravo imao srpsko poreklo. Njegova majka, Frances Milstead (rođena Vuković), poticala je iz porodice srpskih imigranata koji su davne 1891. godine napustili prostor današnje Hrvatske i krenuli put Sjedinjenih Američkih Država u potrazi za boljim životom.
Ova fascinantna porodična istorija daje potpuno novu dimenziju jednom od najpoznatijih animiranih zlikovaca svih vremena. Spajajući američku andergraund kulturu osamdesetih sa sirovim balkanskim genima, Ursulin prkosni karakter i grandiozna teatralnost odjednom dobijaju dublji, gotovo lokalni smisao. To više nije samo priča o Diznijevoj magiji, već o neverovatnim putevima kojima se kulturno nasleđe prepliće na globalnom nivou, stvarajući pop kulturni fenomen.
Ipak, priča ima svoj melanholičan, gotovo filmski ton. Divine je iznenada preminuo u svojoj četrdeset i drugoj godini, samo godinu dana pre premijere “Male sirene” i nikada nije video lik koji je inspirisao. Kako navodi čuveni reditelj John Waters, Divine je uvek sanjao da bude Diznijev zlikovac, i sasvim sigurno bi želeo da sam pozajmi glas morskoj veštici.
Dok gledamo Ursulu na ekranu, više ne vidimo samo crtani lik, već prelep, slojevit omaž jednoj neponovljivoj umetničkoj figuri čiji koreni sežu sve do naših krajeva, podsećajući nas koliko su pop kultura i istorija nepredvidivo isprepletene.